SOSYAL FOBİ

Sosyal Fobi Nedir? 

Diğer insanlarla etkileşimi içeren kutlamalar, toplantılar gibi toplumsal durumlarda ortaya çıkan kaygı bozukluğudur. Sosyal fobi sahibi insanlar diğer insanlar içinde yer almaktan rahatsızlık duyarlar Sürekli tedirgin olma eğiliminde olan bu insanlar. Rahatsızlık diğer insanlar tarafından yanlış/olumsuz değerlendirilme ve küçük düşme korkusundan kaynaklanır.

sosyal fobi neden olur? 

Sosyal kaygı bozukluğuna neden olan tek bir sebep yoktur.  Beynin korku yanıtını kontrol eden amigdala isimli bölümünün aşırı aktif olması fobi oluşumunu tetikler.

Rahatsızlığın oluşmasında genetik faktörlerin etkisi yüksektir. Aile üyeleri içerisinde sosyal fobili kişiler varsa diğerlerinde de görülme olasılığı görülmektedir.

Sosyal Fobinin Çeşitleri Nelerdir?

Sosyal fobinin iki çeşidi vardır bunlardan birincisi Yaygın olarak adlandırılan toplumsal olayların çoğunda sıkıntı yaşamayı kapsayan yaygın sosyal fobidir. Diğeri ise yaygın olmayan bazı toplumsal olayları içeren örnek olarak toplum içinde yemek yemek, birinin önünde imza atmak olarak ifade edilebilir.

SF’nin ( Sosyal Fobi) yaşam boyu görülme oranı % 2-13 arasındadır. En sık görülen psikiyatrik hastalıklardan biridir. Türkiye’de üniversite öğrencilerinde yapılan araştırmada %24’ünde bu hastalığın olduğu saptanmıştır.

Sosyal Fobinin Çocuklardaki Belirtileri

  • Yalnızlığa bağlı depresyon
  • Kendine güvende düşüklük
  • Sosyal beceri eksikliğini fark edebilir
  • Kendini yetersiz gibi algılar
  • Bir eksikliğinin olduğunu bilir çünkü ilişki kuramaz
  • Yeni tanıştığı biriyle ilişkisini sürdüremez
  • Sohbeti başlatamaz
  • Dinleyici konumda kalır bu da kendine güvenini düşürür.
  • Depresyon ise ikincil olarak gelişir.

 

Sosyal Fobinin Fiziksel Belirtileri;

  • Yüz kızarması
  • Terleme
  • Ağız kuruluğu
  • Çarpıntı, nefes kesilmesi, nefes darlığı
  • Mide- bağırsak sisteminde rahatsızlık
  • Diyare (ishal)
  • Kas gerginliği
  • Titreme

Sosyal Fobinin Psikolojik Belirtileri;

  • Güçsüzlük ve yetersizlik hissi,
  • Fiziksel olarak çirkinlik ve beğenilmeme algısı
  • Verilen sevgiyi hakketmediğini hissetme
  • Hata yapmaktan çekinme ve mükemmel olma isteği
  • Sürekli kaygı hali fakat belli etmemeye çalışma
  • Kusursuz olma ve davranma hali
  • Toplumun sürekli beğenisini kazanma arzusu
  • Çekindiği veya korktuğu ortama girememe
  • Bulunduğu ortamdan sürekli kaçma ve gitme arzusu
  • Kişilerle göz teması kuramama ve bundan kaçınma

KİMLERDE DAHA SIK GÖRÜLÜR?

Maddi durumu ve sosyal konumu yetersiz, işsiz ve eğitim düzeyi yüksek olmayanlarda ve hiç evlenmemiş kişilerde sık görülmekle birlikte genetik faktörlerin yanı sıra çocuk yetiştirme tarzı, ailenin başkalarıyla yeterince görüşmemesi ve ebeveyn modeli önemlidir.

Sosyal Fobi Nasıl Fark Edilir?

Sosyal fobi belirtileri olan çocuk utangaçtır, okul hayatına başladığı andan itibaren okula adapte olamaz ve arkadaş edinmek de sıkıntı yaşar, soru sorulmadıkça konuşmamayı seçer ve kendisi de soru sormaz, kendisine bir sor sorulduğunda çekinerek utanarak sıkılarak kısa cümlelerle cevap verip geçiştirmeye çalışır, göz teması kuramaz, bilgisini tam ortaya koyamaz. Ellerinde titreme ve terleme olması belirtilerin içinde en önemlileridir. Öğretmen bu durumu fark edebilir ve aileyi bilgilendirebilir. Ders başarısında düşüklük olan, kapasitesini gösteremeyen, arkadaş ilişkilerinde güçlükler çeken, karşı cinsle ilişkide utanma yaşayan, grupta tek başına kalan ve bir arkadaşlık kurup sürdüremeyen, ancak arkadaşlarının yanında yer alarak diğerleri ile ilişki kurabilen çocuklar hemen fark edilebilir.

Sosyal fobi belirtileri olan sosyal fobik bir çocuğun tamamen yalnız kalması da mümkündür ve bu da öğretmenin anlamasını sağlayabilir.

Sosyal fobi belirtilerini tetikleyen durumlar nelerdir?

  • Kalabalık bir ortamda başkalarına tanıtılmak
  • Kalabalık içerisinde kendilerinden bahsedilmesi ya da eleştirilmek
  • İnsanların ilgi odağı olmak
  • Bir şeyler yaparken veya yemek yerken izlenmek
  • Resmi bir ortamda bir şeyler söylemek durumunda kalmak
  • Mevki sahibi biriyle buluşmak
  • İnsanlarla göz teması kurmak
  • Kalabalık önünde konuşmak, sunum yapmak ya da seminer vermek
  • Kalabalık bir ortama sonradan dahil olmak
  • Toplum içinde telefon görüşmesi yapmak
  • Toplum içinde yemek yemek
  • Umumi tuvaletleri kullanma

Sosyal fobi tanısı nasıl konur?

Başka koşulların sosyal fobiye neden olup olmadığı veya başka bir fiziksel veya zihinsel sağlık sorununun duruma eşlik edip etmediği saptanması çalışılır. Bu amaçla;

Herhangi bir tıbbi durumun veya ilacın anksiyete semptomlarını tetikleyip tetiklemediğini değerlendirmeye yardımcı olmak için fiziksel muayene yapılır.

Belirtilerin ne sıklıkta ve hangi durumlarda ortaya çıktığı tartışılır.

Fobinin derecesini saptamak için özel olarak hazırlanmış testlerle kaygı düzeyi değerlendirilir.

Sosyal fobi testi

Sosyal fobinin düzeyini ölçmek için kullanılan testlerdir. Bu amaçla en sık olarak Liebowitz sosyal kaygı ölçeği kullanılır. Bu test ile sosyal fobinin çeşitli durumlarda kişinin hayatındaki rolü değerlendirilir. Test 24 sorudan oluşur ve kişinin bu soruları cevaplanması istenir. Verilen cevaplara göre kaygı düzeyi belirlenir.

Sosyal fobi tedavisi nasıl yapılır?

Psikoterapi, sosyal kaygı bozukluğu olan çoğu insanda belirtileri iyileştirir. Terapide, kişinin kendisiyle ilgili olumsuz düşünceleri tanıması ve değiştirmesi hedeflenir. Ayrıca sosyal durumlarda güven kazanmasına yardımcı olacak beceriler geliştirmesi için yol gösterilir.

Psikoterapi nedir?

Psikoterapi, bireylerin duygusal ve davranışsal sorunlarının çözümünü, ruh sağlıklarının geliştirilmesi ve korunmasını amaçlayan tekniklerin genel adıdır.

Psikoterapi sırasında, ruhsal durumunuz, düşünceleriniz, duygusal yapınız ve kişilik yapınızla ilgili bilgilendirilirsiniz. Psikoterapi size hayatınızın kontrolünü elinize almayı ve karşınıza çıkabilecek zorluklarla gerektiği gibi mücadele etmeyi öğrenmenizde yardımcı olur.

Birçok psikoterapi türü mevcuttur ve bunların her biri kendine özgü bir yaklaşıma sahiptir. Sizin için uygun olan psikoterapi türü sizin kişisel durumunuza bağlı olarak seçilir. Psikoterapi; konuşma terapisi, danışmanlık, psikososyal terapi veya yalnızca terapi olarak da bilinir.

İLAÇLAR

Sosyal fobide kullanılan çeşitli ilaçlar mevcuttur. Bunlardan antidepresan grubu selektif serotonin geri alım inhibitörleri (SSRI’lar) genellikle denenen ilk ilaç türüdür. Yan etki riskini azaltmak için düşük dozda başlanır ve yavaş yavaş tam bir doza yükseltilir. Belirtilerin belirgin şekilde düzelmesi birkaç haftadan birkaç aya kadar sürebilir. Tedavide belirtilerin kontrol altına alınması için başka ilaçlar da kullanılabilir:

Anti-anksiyete ilaçları. Bu gruptaki ilaçlar kaygı seviyesini azaltabilir. Hızlı bir şekilde etki gösteren ilaçlardır. Bağımlılık yapabilecekleri için tipik olarak sadece kısa süreli kullanım için reçete edilirler.

Diğer antidepresanlar. En az yan etki ile en etkili olanı bulmak için birkaç farklı antidepresan ilacın denemesi gerekebilir.

Beta blokerler. Bu ilaçlar sosyal fobinin fiziksel belirtilerinden sorumlu olan adrenalin hormonunun uyarıcı etkisini bloke ederek çalışır. Kalp atış hızını, kan basıncını, kalbin çarpıntısını, ses ve uzuvlardaki titremeyi azaltabilirler. Bu nedenle, toplum karşısında konuşma yapma gibi belirli durumlar için ara sıra kullanım için uygundur. Sosyal anksiyete bozukluğunun genel tedavisinde önerilmez.

SOSYAL FOBİ” için bir yanıt

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s