TAOİZM – TAOCULUK

Taoizm (Daoizm, Dao Öğretisi), Antik Çin’de ortaya çıkmıştır ve temeli Laozi‘nın yazılı eseri Dao De Jing’e dayanan bir öğretidir.  Çince’de yol, yürümek, konuşmak, yön, yöntem, akış vb. anlamlara işaret eder. Dao Öğretisi’nin kurucu temsilcileri Laozi ve Çuangzi’dir; kainatın kaynağı ve doğuşu, doğanın yasa ve ilkeleri, insan ve insanın gerçek doğa ile bağı ve ilişkisi, doğa ve hekimlik gibi bir çok sahada etkisi olmuştur.

Taoculuk, günümüzde de etkilerini sürdüren, en kadim dinlerden biridir. Bazı kaynaklarda din yerine öğreti ve felsefi bir disiplin olarak geçer. Taoizme göre evrende 4 şey kutsaldır: Gök, Yer, Yol ve İnsan. Gök, yaratıcı simgeler. Yerde ise insanlar ve körü ruhlar yer alır.

Taoist Ne Demek?

Taoizm‘in temel ilkelerini benimsemiş ve bu dinin kurallarına göre yaşayan kişilere Taoist denir.

”Keskinliği körelt, düğümü çözü, parlaklığı azalt, toza karış” deyişi Taoistlerin yaşam felsefesini özetler niteliktedir.

Tarihsel Gelişim:  Gelenekte Taoculuğun başlangıcı milâttan önce VI. yüzyılda yaşayan Lao-tzu’ya (Laozi) dayandırılır. Taoculuk esasen bilgi ve hikmete ulaşmayı amaçlayan felsefî bir sistem olarak doğdu.

Üstat olarak bilinen Zhang’ın kurduğu Tianşi Dao (semavî üstatlar yolu) ölümünden sonra oğlu ve torununun önderliğinde bağımsız bir dinî harekete dönüştü. Bu dinin rahiplerine yapılan bağıştan dolayı “beş ölçek pirinç yolu” olarak da bilinen bu örgütlenme sonucunda siyasî ve dinî güce sahip, Tao kavramını merkeze alan bir topluluk oluştu.

Ayrıca başta cinsel törenler olmak üzere bazı uygulamaların önemi azaltıldı. Bu şekilde semavî üstatlar yolu akımında gerçekleştirilen yenilikler sayesinde Taoculuk üst sınıflar tarafından benimsenen bir din haline geldi; Kuzey Çin’de resmî din statüsüne yükseldi.

T’ang hânedanı döneminde (618-906) Taoculuk en parlak dönemini yaşadı. Hânedanın ilk imparatoru Li Yuan, Lao-tzu’nun soyundan geldiğini iddia etti. Song hânedanı devrinde (960-1279) imparatorlar Taocu metinlerin derlendiği, yaklaşık 5000 ciltten oluştuğu rivayet edilen Dao Zang’ı (Tao yasaları) bastırdı ve yeni birtakım mezhepler ortaya çıktı. XIII. yüzyıldan itibaren Taoculuk, Budist mezhepleri karşısında geriledi ve bölünmelere uğradı.

Laozi

Laozi’nun hayatı hakkında bilgi neredeyse yok denecek kadar  azdır. Onun yaşayıp yaşamadığı bile tartışılmıştır. Hakkında birçok görüş ortaya atılmış ve efsaneler uydurulmuştur.

Çinin ünlü tarihçilerinden Sima Qian M.Ö. 100 yılında yazdığı Shiji (şı-ci) adlı eserinde Lao-zi’nın biyografisini şu şekilde yazmıştır: ‘‘Lao-Tzu Chou devletinin Ku mıntıkasında Li-hsiangg’da Chü-jen köyünde doğmuştur. Kendi adı Erh, aile adı Li, müstear adı Tan’dır. Chou sülalesi imparatorluğunun tarihçisi ve kütüphane muhafızıdır.” Buna göre onun asıl adı Li Tan (Lao-Tan)’dır. Lao-Tzu, ona verilmiş bir lakaptır; ‘‘İhtiyar Bilge’’ anlamına gelir.

Kavramlar

Yer ve Gök (Tian Di): Yer ve Gök ise Dao’dan doğar. Bu yüzden çoğu zaman yer ve gök kainatın kendisi olarak sunulur.

Dao (Tao): Hem Laozii hem Çuangzii tarafından anlatıldığı şekliyle sözle ifade edilemez, sadece bir duruma işaret etmek için Dao denmiştir. Hep akış halindedir. Başı ve sonu olmayan değişim ve dönüşümü anlatır.

Shen: Madde ve enerjide olduğu gibi maddenin fiziki bir şekli vardır. Fakat,Madde ve enerjide olduğu gibi maddenin fiziki bir şekli vardır.Çoklukla ruh olarak çevirildiği için dini terim olan ruh ile sıklıkla karıştırılır. Çin Tıbbında Shen psikolojinin ele aldığı konuların tümünü ve ötesini kapsar.

Uygulamalar

Boş Oturuş: Dao pratikleri arasında boş boş ve hiçbir düşünceye dalmadan doğrudan doğa ile temasa geçip oturmaya denir. Tai Çi, yoga gibi uygulamalar kişinin kendi meditasyon (durulma)’sını bulması için önemsenir. Birçok çigong ve taiji uygulamaları bu temeli esas alır.

Taoizm Kurucusu ve Temsilcileri Hakkında Bilgiler

 Bu dinin kurucusu ”Laozi” ve ‘‘Üstat’‘ isimleriyle de bilinen Lao Tzu. Konfüçyüs‘ün konuşmaları ve oluşturdu inanç sistemi Lao Tzu‘ya esin kaynağı olmuştur. Taoculuk felsefesi sadece Uzak Doğu’yu değil Avrupa ve Orta Doğu kültürünü de etkilemiştir. Birçok ünlü yazar Taoizm üzerine kitap kaleme almıştır. Bu kitaplardan bazıları şunlardır:

  • Toshikiko Ishitsu – Taoculuk Dininde Anahtar Kavramlar
  • Konfüçyüs – Konuşmalar
  • Alan Watts – Tao: Suyun Yolu / Taoculuk, Zen ve Batı Kültürü
  • Lao Tzu – Bilinmeyen Öğretiler
  • Sun Tzu – Savaş Sanatı
  • Chuang Tzu – Taoculuk Üzerine Meseller ve Diyaloglar
  • J.C.Cooper – Taouluk Nedir? Eski Çin Bilgelik Öğretisine Giriş

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s