BAĞIMLILIK

Bağımlılık dendiği zaman ilk akla gelenler tütün ürünleri, alkol ve uyuşturucu madde olmaktadır. Fakat dünya üzerinde yaşayan çoğu insan dolaylı yoldan bir şeylere bağımlıdırlar, kendilerinin bile bilmediği bu bağımlılıklar bazen kontrolden çıkıp tedavi edilmesi gereken haller alsa da haberleri olmadıkları için zorlu bir süreç yaşamaya başlayan bireylerin sayısı çoktur.

 Her insanın muhakkak bir adet bağımlılığı vardır.

Bu bağımlılıklar zararlı veya zararsız olarak ayrılabilir.

 Bağımlık türleri nelerdir?

  • Seks Bağımlılığı
  • Esrar Bağımlılığı
  • Opiat Bağımlılığı
  • İlişki Bağımlılığı
  • Alışveriş Bağımlılığı
  • Teknoloji Bağımlılığı
  • Alkol Bağımlılığı
  • Kumar Bağımlılığı
  • Kokain Bağımlılığı
  • Tütün Bağımlılığı
  • Sigara Bağımlılığı
  • Taş (Crack) Bağımlılığı
  • Eroin Bağımlılığı
  • Ekstazi Bağımlılığı
  • Uçucu Madde Bağımlılığı
  • Amfetamin Bağımlılığı
  • Metamfetamin Bağımlılığı
  • Eş Bağımlılık
  • Alışveriş Bağımlılığı
  • Çocuk ve Gençlerde Madde Bağımlılığı
  • Seks Bağımlılığı
  • Esrar Bağımlılığı
  • Opiat Bağımlılığı
  • İlişki Bağımlılığı

DSM-5’te 10 ayrı madde kümesi tanımlanmıştır:

  • Alkol
  • Kafein
  • Kenevir (esrar)
  • Halüsinojenler (LSD, meskalin, fensiklidin vb.)
  • Uçucular (tiner, benzin, gazolin, bali vb.)6)Opiyatlar (morfin, eroin, kodein, metadon vb.)
  • Dinginleştirici, uyutucu ve kaygı gidericiler (diazepam, klorazepat vb.)
  • Uyarıcılar (amfetamin, ekstazi, kokain vb.)
  • Tütün
  • Diğer bilinmeyen maddeler

Ayrıca Davranışsal bağımlılıklar aşağıda sıralanmıştır

  • İnternet Bağımlılığı
  • Kumar Bağımlılığı
  • Alışveriş Bağımlılığı
  • Seks (Sex) Bağımlığı
  • İlişki Bağımlılığı
  • Yeme Bağımlılığı

Bağımlılığın Altında Yatan Sebepler Nelerdir?

Bağımlılığın biyolojik, sosyal, psikolojik, davranışsal ve genetik nedenlerden kaynaklandığı bilinmektedir. Fakat nedenini tek bir etken ile açıklamak mümkün değildir. Olasılıkla birçok etken bir araya geldiğinde bağımlılık tablosu oluşmaktadır. Aile araştırmaları özellikle ikiz çalışmaları genetik ve çevresel etkenlerin önemini birbirinden ayırmamıza yardımcı olmaktadır.

Genetik olarak birden fazla genin bağımlılığın gelişimine katkıda bulunduğu kabul edilmektedir. Değişik sosyal gruplarda yapılan çalışmalarda bağımlılık gelişimi için farklı sosyokültürel teoriler geliştirilmiştir. Sosyokültürel faktörlerin araştırılması ne kadar zor olsa da çevresel olayların bağımlılık gelişiminde önemli bir risk olduğunu bilmekteyiz.

Bağımlılık Riskini Artıran Faktörler Nelerdir?

Kullanılan Maddeye Erişebilme Kolaylığı: Erişebilirlilik, maddeyi elde etme kolaylığı veya zorluğunu, özellikle maliyet ve ulaşmak için gereken fiziksel çabanın miktarına bağlı olarak belirlenen bir dizi fiziksel, sosyal ve ekonomik şartları ifade etmektedir.

Aile ilişkileri: Ailesel faktörlerin madde kullanımı, madde kötüye kullanımı ve madde bağımlılığını etkilediği gösterilmiştir. Ebeveynlerden biri veya ikisinin ya da ailedeki diğer üyelerin alkol, uyuşturucu problemi olması, suç niteliğinde hareketlerde bulunmaları, ailedeki diğer bireylerin de bağımlılık riskini yükseltmektedir.

Kullanım Şekli: Dumanını soluyarak ya da enjeksiyon yoluyla vücuda giren uyuşturucuların bağımlılık yapma riski daha yüksektir. Bu iki şekilde vücuda giren uyuşturucu maddeler, beyne saniyeler içinde ulaşır ve zevk duygusu yaratırlar. Bu zevk duygusu bir kaç dakika içinde sönebilir ve kişiyi daha düşük duygu durumlarına çeker. Araştırmacılar bu düşük duygu durumun (low feeling drive) kişiyi kendisini yeniden iyi hissetmek için motive edip tekrar kullanmaya iten bir faktör olduğuna inanmaktadırlar.

Tedavi

Madde bağımlılığı ya da diğer davranış bağımlılıkları tedavi edilebilir hastalıklardır. Özellikle tedavi ilkelerini yerine getiren kişilerin, maddeyi/davranışı bırakma oranları oldukça yüksektir.

Bağımlılık tedavisi; farmakolojik yaklaşımların yanı sıra psikososyal değişkenlere dikkat edilerek uygulanacak geniş kapsamlı bir tedavi ve rehabilitasyon programı gerektirir. Bir kişinin tedaviyi kabul etmedeki gönüllülüğü, yaşam olayları, aile ilişkileri, bağımlılığın şiddeti ve komplikasyonlarına göre zamanla değişir. Bu nedenle tek bir bağımlılık tedavisi yöntemi yerine kişinin içinde bulunduğu durum (biyolojik-psikolojik-sosyolojik) özelinde tedavi programları geliştirilmelidir.

BAĞIMLILIK’ için 4 yanıt

  1. Hepimiz aslında birer bağımlı olduk bu çağda kimimiz madde/uyuşturucu/alkol kimimiz kumar/internet/yeme veya daha farklı tür ama önemli olan kabul edip farkında olmamız bence… Emeğinize sağlık bilgilendirici ve eğitici bir blog yazınız daha teşekkür ederim

    Liked by 1 kişi

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s