DELÜZYONEL BOZUKLUK

Sanrı veya hezeyan, belli bir toplum ve çağ içinde gerçeğe uymayan düşünceyi tanımlamak için kullanılan bir terimdir.

Delüzyonlar genel olarak nörolojik veya zihinsel hastalık durumunda ortaya çıksalar da belirli bir hastalıkla ilişkilendirilememiştirler. Bununla birlikte, psikotik bozukluklarda, özellikle de şizofrenide, teşhis açısından çok önemlidirler.

Kişilik genellikle bozulmaz. Hastalarda, genelde fonksiyonel kapasiteleri yüksek olmalarına rağmen, aşırı duyarlı ve sürekli tetikte olduklarından sosyal ortamlardan izole olabilirler.

Ortalama 40’lı yaşlarda ortaya çıkar.

Delüzyonel Bozukluk Türleri

  •  Cotard Delüzyonu

İnsanların ölü olduklarına, vücutlarının bazı parçalarının olmadığına ya da kendilerinin hiç var olmadıklarına inanmalarıdır.

“Aklımda intihar yoktu. Çünkü ölü bir kadın olarak, içinde bulunduğum durumda, başarılı bir intihar; beni aynı şeyin içine ya da daha derinine sokabilirdi.”

  • Fregoli Delüzyonu

 Bu delüzyona sahip insanlar, yabancıların aslında sevdikleri kişilerin kılık değiştirmiş halleri olduğunu düşünür. Vaka, ismini; sahnedeki görünüşünü çok hızlı bir biçimde değişen İtalyan aktör Leopoldo Fregoli’den alıyor.

Bir vakada, her iki delüzyona sahip bir kadın; bir erkekle henüz evlendiğini ve etrafındaki birçok erkeğin aslında kendi kocası olduğunu düşünüyordu. Kadına göre, kocası onunla buluşmak için etrafındaki erkeklerin formuna girmişti.

  • Cam Delüzyonu

 vücutlarının bir kısmının ya da tamamının camdan yapıldığına inanır. 15. yüzyıldan 17. yüzyıla kadar Avrupa’da altın çağını yaşayan cam delüzyonu, tiyatro oyunlarına, hikâyelere ve şiirlere konu olacak kadar da yaygın bir hâl aldı.Hollandalı psikiyatrist, Andy Lameijn, cam delüzyonuna dair, bacaklarının ve sırtının camdan yapıldığını iddia eden bir kadın da dahil olmak üzere 19. ve 20. yüzyıldan raporlar aktarmaktadır. Hatta bir hastasının, kendisinin tamamen camdan yapıldığına fazlasıyla ikna olduğu ve seansları sırasında hastasının

  • Othello Sendromu

Tıpkı Shakespeare’in trajedi kahramanı Othello gibi, Othello sendromu olan insanlar; aksini gösteren bütün delillere rağmen partnerlerinin kendilerini aldattığına inanır. Bu insanlar, bazen aşırı kıskançlıktan saldırganlaşır ve eşlerine saldırır.

  • Capgras Delüzyonu

ailesinin ve komşularının ikiz halde bulunduğuna ikna olmuş bir kadınla tanıştılar. Bu çiftler daha sonra başka çiftler doğurmuş ve kadın, kocasının 80 defa değiştiğini düşünüyordu. Daha da yakın zamanda, İngiltere’de bir adam, eşinin, içinde beraber bulundukları bir arabanın kaza geçirmesi sonucu öldüğünü düşünüyor ve yanındaki kadının kendisinin gerçek eşi olmadığını ileri sürüyordu.Bu insanların ikisi de, insanları sevilen yakınlarının, evcil hayvanlarının, bitkilerinin ve hatta oyuncaklarının bile ikizleriyle yer değiştirdiğini düşünür  “taklitçiyi” öldürmeye bile hazırlandıklarını söylüyorlar.Capgras delüzyonu, genellikle psikiyatrik hastalığı ya da beyin hasarı geçirmiş insanlarda görülür.

  • Hayali Yatılı Delüzyonu

Evinde istenmeyen bir yabancının yaşadığı sanrısı hayali yatılı delüzyonu olarak isimlendirilir. Genellikle demans sahibi yaşlı insanlarda görülür ve yapılan bir çalışmada; 240 kişilik bir örneğin 56’sında görüldüğü bulgusuna ulaşıldı.bu misafirler çok fazla gürültü yapar, evdeki yemekleri yer ve günlük rutinleri ayrıntılı bir biçimde takip ederler.

  • Kurda Dönüşme Delüzyonu

Kurt adamlar gerçek olmayabilir, ancak kurtlara (ya da diğer hayvanlara) dönüştüğüne inanan insanlar vardır. Tıpkı cam delüzyonunda olduğu gibi, klinik likantropi (kurda dönüşme) vakası, geçtiğimiz yüzyıllarda oldukça yaygındı. Bu yıllarda, delüzyona sahip olan insanlar Engizisyon tarafından ölüme mahküm ediliyordu.Genellikle hastanın delüzyonal şeytan temsili olabildiğini söylüyor.

  • Ekbom Sendromu

Bir başka delüzyon ise, insanların, kendilerine parazit bulaştığı sanrısına kapıldıkları Ekbom Sendromu’dur. Sendroma sahip birisi, derisinde, özellikle de kafasında ve yüzünde sürünen zararlılardan şikayet ediyor ve parazitlerin varlığını onları bir kağıt parçasına döktüğünü düşünerek gösteriyor.

  • Folie à deux

Folie a deux delizyonu bulaşıcı bir delüzyonel bozukluktur. Şizoafektif bozukluk sahibi bir kadın, dini inançlarındaki aşırılığı ve doktorların, ilaç şirketlerinin, devletin ve bebek maması şirketlerinin yozlaştığı ve kâr elde etmek için komplolar kurduklarına dair inançlarını eşine geçirmişti. Çiftin bu kusurları, 4 yaşındaki çocuklarının açlıktan ve susuzluktan ölmesine neden oldu.

Delüzyonel Bozukluk Belirtileri

Delüzyonlarla birlikte duygudurum bozuklukları olsa bile, delüzyonel epizodlara kıyasla kısa sürmesi

Organik bir bozukluk olmamasıBizar olmayan ve en az 1 ay süren delüzyonlar

Şizofreni A ölçütlerinin karşılanmaması (hezeyanlar, halüsinasyonlar, disorganize davranışlar, katatoni, negatif belirtiler)

İşlevselliğin korunmuş olması

Delüzyonel Bozukluk Alt Tipleri

  • Persekütif Tip: Düşmanlık göreceğini, takip edildiğini, tüm davranışlarının izlendiğini, öldürüleceğini düşünme
  • Somatik Tip: Fiziksel bir kusuru ya da medikal bir hastalığı olduğunu düşünme
  • Karışık Tip: Birkaç tip bir arada olur.
  • Erotomanik Tip: Ulaşamayacağı, genellikle kendisinden üstün konumdaki kişilerin kendisine aşık olduğunu düşünme
  • Grandiyöz Tip: Çok değerli, güçlü, bilgili ya da meşhur birisi olduğunu düşünme
  • Kıskanç Tip: Cinsel eşinin kendisini aldattığını düşünme

Delüzyonel bozuklukla ayırıcı tanısı yapılması gereken psikiyatrik hastalıklar nelerdir

  • Majör depresif bozukluk
  • Bipolar I Bozukluk
  • Paronoid kişilik bozukluğu
  • Paronoid şizofreni

Delüzyonel Bozukluk Tedavisi

Hastaların %30-50’sinde, bozukluk kronikleşir. Farmakolojik tedaviye yanıtları ise, delüzyonları olan şizofreni ya da duygudurum bozuklukları hastalarından daha kötüdür.Hastalarda güven eksikliği olduğundan psikoterapi de zordur. Ancak, hastaların çoğu bir işte çalışabilirler yaşamlarını daha çok çevrelerine rahatsızlık vererek sürdürürler.Hasta tehlikeli olduğunda ya da suisid düşünceleri olduğunda hastaneye yatırılarak tedavi edilmesi gerekir.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s